Silikon platynowy jest powszechnie stosowanym materiałem do tworzenia form. Oferuje kilka zalet w porównaniu do silikonu cynowego, takich jak niski skurcz, niska lepkość (skutkująca mniejszą ilością pęcherzyków), brak zapachu i bezpieczny kontakt ze skórą, co czyni go preferowanym wyborem dla wielu użytkowników. Niemniej jednak, silikon platynowy ma istotną wadę – nie utwardza się w kontakcie z substancjami takimi jak kwasy czy zasady. Jeśli dokładnie przestrzegano wszystkich instrukcji, a płynny silikon w określonym miejscu nie uległ usieciowaniu, podstawową przyczyną może być inhibicja, określana również jako zatrucie silikonu.
lepka forma silikonowa
1. Zasada inhibicji
Silikon platynowy wykorzystuje platynę jako katalizator do napędzania reakcji utwardzania. Gdy połączymy Składnik A i Składnik B, katalizator platynowy inicjuje reakcję sieciowania. Platyna może jednak stracić swoją aktywność po wystawieniu na działanie pewnych substancji chemicznych, co prowadzi do zjawiska zwanego inhibicją, w którym dotknięty obszar pozostaje lepki lub klejący. Zawartość platyny w różnych silikonach platynowych może się różnić, a te o jej niższej zawartości są bardziej podatne na zahamowanie utwardzania spowodowane przez określone chemikalia, materiały i pierwiastki.
Gdy silikon platynowy zostanie zanieczyszczony i ulegnie reakcji zatrucia, jest mało prawdopodobne, że w pełni się utwardzi. Chociaż silikony platynowe można szybko utwardzić poprzez podgrzanie, zanieczyszczony materiał nie usieciuje nawet w podwyższonych temperaturach. Wynika to z trwałego i nieodwracalnego wpływu zanieczyszczeń wiążących się z katalizatorem platynowym.
2. Charakterystyka inhibicji
Cechą charakterystyczną inhibicji jest to, że zewnętrzna powierzchnia utwardzonej formy silikonowej może wydawać się całkowicie stała. Jednak podczas rozformowywania obszar mający kontakt z modelem pozostaje lepki, jeśli uległ zanieczyszczeniu. Gdy to nastąpi, zatruty obszar nigdy się nie utwardzi, co wymusza usunięcie silikonu i ponowne wykonanie formy. Zazwyczaj skutki inhibicji procesu utwardzania ograniczają się do określonych zanieczyszczonych obszarów i nie rozprzestrzeniają się głęboko na całą masę płynnego silikonu. Jeśli inne obszary formy, poza powierzchnią styku z modelem, są nieutwardzone lub lepkie, może to wynikać z innych czynników, takich jak niedokładne proporcje mieszania lub niedostateczne wymieszanie składników.
3. Substancje hamujące (inhibitory)
Pracując z silikonem platynowym, należy bezwzględnie unikać stosowania materiałów mogących powodować inhibicję platyny, ponieważ zakłóca to prawidłowe utwardzanie płynnego silikonu. Poniżej znajduje się lista chemikaliów, materiałów i pierwiastków, które mogą hamować sieciowanie silikonu platynowego. Jeśli Twój silikon platynowy nie utwardza się lub pozostaje lepki nawet po upływie określonego czasu sieciowania, sprawdź, czy nie miał kontaktu z wymienionymi niżej substancjami.
- Siarka (S): Siarka jest prawdopodobnie najczęstszą trucizną dla platyny, dlatego unikaj stosowania materiałów utwardzanych siarką, takich jak gliny (plasteliny) na bazie siarki, lateks, kauczuk chloroprenowy, kauczuk butadienowy i kauczuk naturalny.
- Cyna (Sn): Występuje w organicznych klejach silikonowych, silikonach cynowych oraz niektórych rodzajach tworzyw PVC.
- Związki azotu: Takie jak amidy, aminy, nitryle, cyjaniany itp.
- Niektóre metale, takie jak srebro, cyna, ołów i rtęć.
- Niektóre produkty malarskie i pozostałości topnika lutowniczego.
- Modele z żywicy utwardzanej promieniami UV z drukarek 3D.
- Rozpuszczalniki chlorowane.
- Aceton, butanon (MEK).
- Taśmy klejące (np. taśma izolacyjna, Duct Tape).
- Powłoki, farby, nośniki rozpuszczalnikowe.
- Żelkoty.
- Uretany TDI, farby poliestrowe, uszczelniacze poliuretanowe.
- Prepregi kompozytowe.
Należy pamiętać, że wymienione substancje podano wyłącznie w celach informacyjnych. Jeśli nie masz pewności, czy określone materiały mogą wywołać inhibicję Twojego silikonu, zaleca się przeprowadzenie testów. Testy te należy wykonać w niewidocznym miejscu na modelu głównym, aby sprawdzić potencjalne zjawisko hamowania procesu utwardzania. Jeśli płynny silikon utwardzi się prawidłowo podczas testu, oznacza to, że nie doszło do inhibicji.
4. Wskazówki z doświadczenia
Jeśli używasz zarówno silikonu cynowego, jak i silikonu platynowego, kluczowe jest ich ścisłe odseparowanie. Mimo że oba należą do kategorii silikonów formierskich RTV-2, mają one odmienne składy chemiczne, a silikon platynowy jest szczególnie podatny na zanieczyszczenia ze strony silikonu cynowego, co prowadzi do zahamowania utwardzania. Aby zapobiec zatruciu, zaleca się stosowanie dedykowanych narzędzi i pojemników do każdego typu, aby uniknąć zanieczyszczenia krzyżowego. Ważne jest również przechowywanie różnych typów silikonu w wyraźnie oznaczonych, oddzielnych miejscach, zapobiegając ich przypadkowemu zmieszaniu lub kontaktowi.
5. Jak zapobiegać inhibicji utwardzania
1. Upewnij się, że używane pigmenty, zagęstniki, rozcieńczalniki, opóźniacze, przyspieszacze oraz inne dodatki są wolne od substancji mogących powodować zatrucie platyny.
2. Jeśli Twój projekt na to pozwala, rozważ użycie silikonu cynowego do wykonania formy. Ten rodzaj kauczuku silikonowego zapewnia szerszą kompatybilność materiałową i jest znacznie mniej podatny na zjawisko inhibicji.
3. Dokładnie wyczyść model główny i pozwól mu całkowicie wyschnąć przed użyciem.
4. Jeśli nie można uniknąć obecności substancji hamujących, ogranicz bezpośredni kontakt, nakładając podkład lub środek rozdzielający tworzący warstwę izolacyjną. Na przykład nałożenie jednej lub kilku warstw bezbarwnego lakieru akrylowego na powierzchnię modelu jest często bardzo skuteczną metodą.
Cenimy Twoje komentarze, ale prosimy o powstrzymanie się od publikowania treści spamerskich lub niezwiązanych z tematem. Przed dodaniem wpisu prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką Komentarzy.